Thứ 6 - 26/02/2016
​Công an nhân dân "Vì nước quên thân vì dân phục vụ " - "Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh" - "Chấp hành nghiêm điều lệnh, xây dựng nếp sống văn hóa vì nhân dân phục vụ".
Luật Thi hành án hình sự năm 2019: Những điểm mới về thi hành án phạt tù với phạm nhân
Luật Thi hành án hình sự (THAHS) năm 2019 đã được Quốc hội khóa XIV, kỳ họp thứ 7 thông qua và chính thức có hiệu lực từ ngày 01/01/2020 với nhiều điểm mới về thi hành án phạt tù với phạm nhân, dưới đây là tổng hợp một số điểm mới theo quy định của Luật Thi hành án hình sự.
Luật Thi hành hình sự năm 2019 có hiệu lực từ ngày 01/01/2020.
Luật Thi hành hình sự năm 2019 có hiệu lực từ ngày 01/01/2020.

Trong 02 ngày mùng 04, 05/3/2020, Công an tỉnh Đồng Nai đã tổ chức Hội nghị tập huấn, quán triệt Luật Thi hành hình sự trong lực lượng Công an tỉnh. Qua học tập và nghiên cứu Luật Thi hành án hình sự năm 2019 cho thấy có nhiều điểm mới so với Luật Thi hành án hình sự năm 2010, bố cục của luật cho thấy Luật Thi hành án hình sự năm 2019 gồm 16 chương, 207 điều, nhiều hơn 1 chương và 25 điều so với so với Luật thi hành án hình sự năm 2010, về nội dung: Luật Thi hành án hình sự năm 2019 đã sửa đổi, xây dựng nhiều nội dung mới so với Luật Thi hành án hình sự năm 2010 để phù hợp với hệ thống pháp luật hiện hành cũng như đáp ứng yêu cầu thực tiễn công tác thi hành án hình sự.
Luật thi hành án hình sự năm 2019 có nhiều điểm mới, tuy nhiên tác giả chỉ đề cập đến vấn đề: Một số điểm mới trong quá trình tổ chức thi hành án phạt tù đối với phạm nhân. Cụ thể:
- Thứ nhất, về quyền của phạm nhân: Trên cơ sở Hiến pháp năm 2013 về bảo đảm quyền con người, quyền công dân, Điều 27 Luật Thi hành án hình sự năm 2019 đã quy định cụ thể về quyền và nghĩa vụ của phạm nhân gồm có 10 quyền và 7 nghĩa vụ cùng các quyền và nghĩa vụ khác, nghiên cứu nội dung của các quyền và nghĩa vụ được ghi nhận của phạm nhân trong Luật Thi hành án hình sự ngoài những quyền trước đây thì cần lưu ý một số nội dung về nhóm quyền mới được ghi nhận của phạm nhân như sau:
+ Được tự mình hoặc thông qua người đại diện để thực hiện giao dịch dân sự theo quy định của pháp luật;
+ Được tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện, hưởng chế độ, chính sách về bảo hiểm xã hội theo quy định của pháp luật;
+ Được sử dụng kinh sách, bày tỏ niềm tin tín ngưỡng, tôn giáo theo quy định của pháp luật;
Những nội dung quyền này được quy định chứng minh hệ thống pháp luật của Nhà nước đã có những điều chỉnh về quyền của phạm nhân phù hợp với quyền con người, quyền công dân được ghi nhận trong Hiến pháp năm 2013, tuy nhiên khi triển khai một số quyền này các cơ quan có thẩm quyền cần có văn bản hướng dẫn áp dụng thống nhất như quyền sử dụng kinh sách thì quyền này thực thi thế nào, nguồn kinh sách lấy ở đâu, ai thẩm định…hoặc quyền tham gặp tiếp xúc lãnh sự thì thời gian địa điểm, quy trình thăm gặp ra sao, giám sát thực hiện thế nào vì trường hợp dùng tiếng nước ngoài trao đổi nếu không giám sát được sẽ rất khó khăn cho công tác quản lý..
- Thứ hai, về tổ chức giam giữ phạm nhân: Căn cứ Điều 30 Luật thi hành án hình sự năm 2019 xác định có 07 nhóm phạm nhân được giam giữ riêng và 01 nhóm phạm nhân có thể được giam riêng.
Như vậy nếu so với Luật Thi hành án hình sự năm 2010 thì Luật Thi hành án hình sự năm 2019 đã bổ sung thêm 01 trường hợp bố trí giam riêng là phạm nhân có con dưới 36 tháng tuổi theo mẹ vào trại giam và 01 trường hợp có thể giam riêng là phạm nhân là người đồng tính, người chuyển đổi giới tính, người chưa xác định rõ giới tính. Khi thực hiện nội dung các cơ quan có thẩm quyền cũng cần nhanh chóng hướng dẫn các trường hợp theo mẹ vào trại giam thực hiện như thế nào khi con dưới 36 tháng tuồi.
- Thứ ba, Về việc tiếp nhận người chấp hành án phạt tù: so với điều 26 của Luật Thi hành án hình sự năm 2010, Điều 28 của Luật Thi hành án hình sự có bổ sung thêm khoản 2 về trách nhiệm của trại giam, trại tạm giam, cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp huyện khi tiếp nhận người chấp hành án phạt tù, cụ thể:
+ Kiểm tra thông tin để xác định đúng người chấp hành án phạt tù theo quyết định thi hành án của Tòa án;
+ Lập biên bản giao nhận người chấp hành án phạt tù; biên bản bàn giao hồ sơ, tài liệu;
+ Kiểm tra người chấp hành án phạt tù; kiểm tra và xử lý đồ vật mang theo trước khi đưa vào buồng giam;
+ Tổ chức khám sức khỏe cho người chấp hành án phạt tù và trẻ em dưới 36 tháng tuổi theo mẹ vào trại giam (nếu có);
+ Giải thích quyền, nghĩa vụ của phạm nhân; phổ biến nội quy cơ sở giam giữ phạm nhân.
Ngoài ra, trong điều 28 Luật Thi hành án hình sự năm 2019 còn một số điều chỉnh khi tiếp nhận phạm nhân thi hành án phạt tù như: Việc phạm nhân mua lương thực, thực phẩm và các hàng hóa khác để phục vụ đời sống, sinh hoạt tại nơi chấp hành án được thực hiện bằng hình thức mua qua sổ lưu ký thay cho hình thức ký sổ được quy định trong điều 26 Luật thi hành án hình sự năm 2010
- Thứ tư, về chế độ lao động, tổ chức lao động cho phạm nhân
Về chế độ lao động, khoản 4 Điều 32 bổ sung quy định: Phạm nhân được nghỉ lao động trong các trường hợp sau đây: Phạm nhân bị bệnh, không đủ sức khỏe lao động và được y tế trại giam xác nhận; phạm nhân đang điều trị tại cơ sở y tế; phạm nhân có con dưới 36 tháng tuổi đang ở cùng mẹ trong trại giam mà bị bệnh, được y tế trại giam xác nhận; phạm nhân nữ có thai được nghỉ lao động trước và sau khi sinh con theo quy định của pháp luật về lao động.
Về tổ chức lao động cho phạm nhân, Điều 33 của Luật quy định: Căn cứ vào độ tuổi, sức khỏe, giới tính, mức án, tính chất, mức độ hành vi phạm tội của phạm nhân; điều kiện đất đai, tài nguyên, ngành, nghề, trang thiết bị, phương tiện, vật tư, nguồn vốn mà trại giam đang quản lý và điều kiện cụ thể của trại giam; khả năng hợp tác với tổ chức, cá nhân để tổ chức lao động cho phạm nhân, Giám thị trại giam lập kế hoạch tổ chức lao động cho phạm nhân trong năm, gửi cơ quan quản lý thi hành án hình sự thuộc Bộ Công an, cơ quan quản lý thi hành án hình sự thuộc Bộ Quốc phòng để phê duyệt (khoản 1). Trại giam tổ chức lao động cho phạm nhân theo kế hoạch đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.
- Thứ năm, Về xếp loại chấp hành án phạt tù:
Luật bổ sung Điều 35 quy định về việc phạm nhân được nhận xét, đánh giá kết quả chấp hành án phạt tù theo tuần, tháng, quý, 6 tháng, 1 năm dựa trên căn cứ việc thực hiện kết quả thực hiện các tiêu chuẩn thi đua, nội quy cơ sở giam giữ. Việc nhận xét, đánh giá phải bảo đảm khách quan, công bằng, công khai, dân chủ và bảo đảm tính liên tục; căn cứ kết quả thực hiện các tiêu chuẩn thi đua chấp hành án phạt tù, nội quy cơ sở giam giữ phạm nhân, học tập, lao động cải tạo, kết quả khắc phục hậu quả do hành vi phạm tội gây ra để nhận xét, đánh giá và xếp loại chấp hành án phạt tù cho phạm nhân theo một trong các mức tốt, khá, trung bình, kém; kết quả xếp loại chấp hành án phạt tù theo quý, 06 tháng, 01 năm phải bằng văn bản, được lưu hồ sơ phạm nhân. Phạm nhân lập công thì được nâng mức xếp loại chấp hành án phạt tù.
Phạm nhân được đảm bảo nhiều quyền lợi hơn theo Luật Thi hành án hình sự năm 2019 (Ảnh minh họa).
Phạm nhân được đảm bảo nhiều quyền lợi hơn theo Luật Thi hành án hình sự năm 2019 (Ảnh minh họa).

Trên đây là một số điểm mới của Luật Thi hành án hình sự năm 2019 liên quan đến quá trình tổ chức thi hành án phạt tù cho phạm nhân, ngoài nội dung nghiên cứu trên thì trong luật thi hành án hình sự năm 2019 còn rất nhiều những nội dung mới khác cần lưu ý. Đây cũng là sự thay đổi cần thiết để Luật thi hành án hình sự phù hợp với thực tiễn và các bộ Luật khác bảo đảm sự thống nhất trong hệ thống pháp luật, có như vậy mới thực hiện hóa mục đích của Nhà nước khi xây dựng Luật Thi hành án hình sự năm 2019./.
Thu Hường - CAH. Trảng Bom

công an TỈNH ĐỒNG NAI

Địa chị: 161, Phạm Văn Thuận, Tân Tiến, Biên Hòa, Đồng Nai.

Điện thoại: 0251 8820999​

Email:  congan@dongnai.gov.vn

Website: congan.dongnai.gov.vn​
® Ghi rõ nguồn "congan.dongnai.gov.vn" khi phát hành lại thông tin từ Website này.​​